OBS Het Anker

Acis Een veilige haven!

Actieplan sociale veiligheid

Actieplan sociale veiligheid: de anti-pestaanpak

Regels zonder waarden zijn waardeloze regels

Pierre den Hartog

Inleiding
Onze opdracht als opvoeder (ouders EN school) is een goede bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van kinderen tot sociale, autonome en zelfverantwoordelijke deelnemers van de samenleving. Daarom leren we kinderen onder meer lezen, rekenen, taal maar ook wat onze manieren zijn, hoe we ons als volwassenen en kind dienen te gedragen. Opvoeden is een taak van de school MET de ouders waarbij we op de Acis-scholen de volgende waarden van groot en gedeeld belang vinden:


  • - Rechtvaardigheid: behandel de ander zoals je zelf behandeld wilt worden.
  • - Weldadigheid: doe de ander goed.
  • - Waardigheid: toon en verdien respect.
  • - Vrijheid: jouw vrijheid kan een belemmering voor de ander zijn. Houd rekening daarmee.


Op onze school
Bovengenoemde waarden zijn voor kinderen en volwassenen niet altijd duidelijk. Op Het Anker hebben we de vier grote waarden 'vertaald' naar begrippen - gerelateerd aan de naam van onze school - zodat ze voor kinderen eenvoudiger te begrijpen zijn:

Aardig
Netjes
Kalm
Eerlijk
Respectvol

Samen met de kinderen hebben we deze 'schoolwaarden' vervolgens vertaald in regels: Schoolregels die voor iedereen gelden en klassenregels die alleen in de klas gelden. Aan onze regels liggen dus onze waarden ten grondslag. Regels zonder waarden zijn immers waardeloze regels. Veel ouders hanteren dezelfde waarden als wij op school. Dat is fijn voor het kind. Iedere dag besteden we op school aandacht aan onze waarden en regels. We bespreken iedere dag een waarde, al dan niet naar aanleiding van een bepaalde gebeurtenis. We noemen dit waardengericht opvoeden en doen dit zoveel mogelijk op positieve wijze door bijvoorbeeld kinderen te complimenteren wanneer ze zich gedragen op een manier die bij onze waarden past.

Essentieel daarbij is dat we kinderen leren voor elkaar verantwoordelijk te zijn. We leren ze elkaar aan te spreken op ongewenst gedrag. We leren ze dat meeloper zijn bij ongewenst gedrag net zo fout is als dader zijn. Een goede sfeer, een goed samenzijn is een voorwaarde om te komen tot optimaal leren. Om te weten of de kinderen optimaal leren bij lezen en rekenen hebben we de CITO-toetsen. Om te toetsen hoe kinderen zich sociaal-emotioneel ontwikkelen gebruiken we Kijk! (kleuters) en ZIEN (groep 3 t/m 8). Op deze wijze houden we bij hoe een kind scoort op het gebied van Welbevinden, Betrokkenheid, Initiatief durven nemen en Zelfstandigheid. Vooral de eerst twee - Welbevinden en Betrokkenheid - vinden we belangrijk. We bespreken de scores met het kind en met u als ouder. En als de scores zorgwekkend zijn dan ondernemen we samen met u actie. Tevens maken we gebruik van een sociomatrijs waarbij we kijken hoe de kinderen elkaar (niet) waarderen.

Wat doen we bij ongewenst gedrag
Bij ongewenst gedrag zal de leerkracht hierover met het kind spreken waarbij wordt aangegeven dat dit gedrag niet conform de waarden is van de school. Er is een regel overtreden. Daar zijn consequenties aan verbonden voor dader en slachtoffer. Voor de dader kan dit een standje betekenen, een berisping of zelfs straf hoewel we weten dat straf niet leidt tot het aanleren van gewenst gedrag. Voor het slachtoffer zijn de consequenties dat hij moet nadenken over wat hem is aangedaan. Wat vindt hij een passende maatregel voor de dader? Vergeeft hij de dader en zo ja waarom? Dit heet met een mooi woord 'herstelrecht'.
Mocht ongewenst gedrag zich herhaaldelijk voordoen dan zal de leerkracht met de ouders in gesprek gaan. We delen immers de waarden van de school met u. Wat is er aan de hand? Zijn er spanningen thuis? Een kinderziekte? Een overlijden van een dierbare? Ouders en school maken afspraken. Mocht dit geen succes hebben dan kan de school externe hulp inroepen.

Treiteren, plagen, uitdagen
Mocht ongewenst gedrag zich m.n. richten op een kind (te denken valt aan plagen, uitdagen, treiteren) dan is van belang te weten dat we als school dit niet tolereren. Een school kan geen garantie bieden op welbevinden maar zal er alles aan doen om te voorkomen dat het welbevinden van uw kind zal verminderen door treiteren, plagen en uitdagen. Wacht u als ouder dus niet te lang als u deze signalen krijgt van uw kind. Er zijn grenzen aan plagen, uitdagen en getreiterd worden. Die grenzen bewaken we samen met u. Doen we niets dan lopen we het risico dat treiteren, plagen en uitdagen zich ontwikkelt tot pestgedrag.

Pesten
Pesten vernietigt. Het is desastreus voor de ontwikkeling van een kind en dat kan doorlopen tot in volwassenheid. Het is een van de ergste soorten van agressie.
Wanneer en alleen dan spreken we over pesten:
1. Pestgedrag is intentioneel d.w.z. het is niet toevallig. De pester heeft duidelijk de bedoeling de ander pijn te doen, te vernederen.
2. Pestgedrag is niet eenmalig maar vindt over langere tijd plaats. Soms van vier, vijf maanden tot jaren. Het is chronisch.
3. Er is sprake van een machtsverschil. De dader is slimmer of sterker.
Is er sprake van pesten dan kunt u zich rechtstreeks wenden tot de directeur van de school. Van belang is te weten dat straffen niet of nauwelijks werkt bij pesten. Zoals u hierboven heeft kunnen lezen probeert de school pesten te voorkomen. We hebben zelfs een pestmeter en in de klas spreken we geregeld over de impact van pesten aan de hand van boekjes, verhalen, filmpjes. Toch kan dit onvoldoende zijn. Mocht dit zo zijn, aarzelt u dan niet en kom zo snel mogelijk naar de school.

De aanpak
De aanpak die wij hanteren is sterk geinspireerd door de aanpak beschreven in het boekje 'Van pesten naar samenwerken', geschreven door Sue Young zie: uitgeverijpica.nl/titels/kids-skills/oplossingsgericht-algemeen/van-pesten-naar-samenwerken-pica. Zij heeft m.n. in Engeland daarmee veel succes geboekt. Die aanpak gaat ervan uit dat straffen niet helpt en zelfs de zaak kan verergeren. Mocht u hierover meer willen weten over de aanpak dan kunt u uiteraard het boekje zelf aanschaffen of contact opnemen met de directeur van de school of de vertrouwenspersoon.

*Betreft ook digitaal.

151001 Pierre den Hartog concept 1.